Cây chùm ngây và tác dụng chữa bệnh thần kỳ bạn nên biết

Có thể bạn chưa biết: Cây chùm ngây được ví như một nhà máy sở hữu vô số lợi ích cho sức khỏe và có khả năng chữa bệnh thần kỳ. Vì tất cả các bộ phận của cây chùm ngây bao gồm vỏ cây, rễ, lá, hoa, hạt, nhựa cây và quả đều là một kho chứa các chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa, và cây chùm ngây được gọi là “cây thần kỳ”, được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền.

Có thể bạn đang quan tâm: cách uống nước đúng cách – tác dụng của lá vối – để tóc ướt đi ngủ có sao không

Vậy cây chùm ngây là cây gì? Cây chùm ngây có tác dụng chữa bệnh như thế nào?,… Bài viết cây chùm ngây và tác dụng chữa bệnh thần kỳ bạn nên biết sau sẽ giúp các bạn giải đáp các thắc mắc này cũng như biết được những tác dụng “thần kỳ” của chúng đối với sức khỏe con người.

Cây chùm ngây là cây gì?

Theo Wikipedia, Chùm ngây hay ba đậu dại (danh pháp hai phần: Moringa oleifera) là loài thực vật thân gỗ phổ biến nhất trong Chi Chùm ngây (danh pháp khoa học: Moringa) thuộc họ Chùm ngây (Moringaceae). Chùm ngây còn được gọi tên là cây vạn năng, cây thần diệu. Tên gọi này có lẽ xuất phát từ những ưu thế về dưỡng chất và dược tính mà nó mang lại.

Cây chùm ngây là cây gì

Cây chùm ngây có tác dụng chữa bệnh “thần kỳ” được rất nhiều gia đình ưa chuộng.

Trong tiếng Anh, cây chùm ngây có nhiều tên gọi khác nhau như “cây cải ngựa” (Horseradish tree, do rễ non của cây có vị của cải ngựa, mù tạt), “cây dùi trống” (Drumstick tree, do thân/quả cây giống dùi trống), “cây dầu bel” (Bel-oil tree, do dầu ép từ hạt cây được bán với tên gọi bel-oil).

Cây chùm ngây xuất xứ từ vùng Nam Á nhưng cũng mọc hoang và được trồng, khai thác, sử dụng nhiều nơi trên thế giới do có giá trị kinh tế cao.

Loại cây này trước đây mọc hoang rất nhiều ở Việt Nam nhưng không được nhiều người biết về giá trị dinh dưỡng cũng như dược tính của nó. Sau này, khi có nhiều thông tin hơn về chùm ngây, loại cây này bỗng trở thành “thần dược” được rất nhiều gia đình ưa chuộng như một giải pháp dinh dưỡng tối ưu.

Đặc điểm của cây chùm ngây

Cây thân mộc cao cỡ trung bình, ở độ tuổi trưởng thành cây có thể mọc cao hàng chục mét. 1 tuổi nếu không cắt ngọn cây có thể cao tới 5-6m và có đường kính 10 cm. 3-4 năm tuổi là cây ở độ tuổi trưởng thành. Cây chùm ngây có các đặc điểm nhận dạng:

  • Thân cây óng chuốt, không có gai.
  • Lá kép dài 30-60 cm, hình lông chim, màu xanh mốc; lá chét dài 12-20 mm hình trứng, mọc đối có 6-9 đôi.
  • Cây trổ hoa vào các tháng 1-2.
  • Hoa trắng kem, có cuống, hình dạng giống hoa đậu, mọc thành chùy ở nách lá, có lông tơ, nhiều mật.
  • Quả dạng nang treo, dài 25-40 cm, ngang 2 cm, có 3 cạnh, chỗ có hạt hơi gồ lên, dọc theo quả có khía rãnh.
  • Hạt màu đen, tròn có 3 cạnh, lớn cỡ hạt đậu Hà Lan.

Công dụng của cây chùm ngây

Từ lá, thân, hạt, rễ của chùm ngây đều có tác dụng tốt. Trẻ em và người già nên bổ sung chùm ngây vào thực đơn, tuy nhiên phụ nữ có thai lại nên tránh loại rau này.

Lá cây chùm ngây rất giàu dinh dưỡng

Chùm ngây có giá trị dinh dưỡng rất cao với hơn 90 dưỡng chất…

Nhiều công trình nghiên cứu đã chứng minh chùm ngây có giá trị dinh dưỡng rất cao với hơn 90 dưỡng chất. Những dưỡng chất tổng hợp của chùm ngây bao gồm nhiều chất đạm và các vitamin thiết yếu, beta – carotene, 18 axit amin, hợp chất phenol, nhiều khoáng chất,… Trong đó đặc biệt chùm ngây có chứa hàm lượng canxi cao gấp 4 lần sữa, vitamin A cao hơn cà rốt 4 lần và vitamin C gấp 7 lần quả cam…

Các bộ phận khác của cây chùm ngây cũng chứa hàm lượng dinh dưỡng như vậy, nhưng hàm lượng đó trong lá nhiều nhất. Lá cây chùm ngây giàu dinh dưỡng hiện được hai tổ chức thế giới WHO và FAO xem như là giải pháp ưu việt cho các bà mẹ thiếu sữa và trẻ em suy dinh dưỡng, và là giải pháp lương thực cho thế giới thứ ba.

  • Với trẻ em trong độ tuổi từ 1-3 tuổi, khi ăn 20gr lá tươi là cung ứng 90% canxi, 100% Vitamin C, Vitamin A, 15% chất sắt, 10% chất đạm cần thiết, đồng, và Vitamin B bổ sung cần thiết cho trẻ.
  • Với các bà mẹ đang cho con bú, chỉ cần dùng 100gr lá tươi mỗi ngày là đủ bổ sung canxi, Vitamin C, VitaminA, Sắt, Đồng và các vitamin B cần thiết trong ngày.

Ngoài ra chùm ngây còn có nhiều chất chống oxy hóa và các chất kháng sinh, chất chống viêm nhiễm,… Loại cây này có nhiều chất có khả năng ngăn ngừa khối u, u xơ tiền liệt tuyến, đào thải độc tố, giúp ổn định huyết áp, bảo vệ gan và chống lại căn bệnh tiểu đường.

Các bộ phận của chùm ngây có giá trị dinh dưỡng và dược tính bao gồm lá, thân, rễ và hạt. Đây là một loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng rất cao, có thể sử dụng để bổ sung dưỡng chất cho cơ thể, tăng sức đề kháng một cách tự nhiên nhất.

Rễ cây chùm ngây

  • Chống co giật, chống sưng và giúp cho lợi tiểu.
  • Ở một số nơi còn dùng nước uống của chùm ngây để ngăn ngừa việc có thai (rễ cây chùm ngây còn tươi rửa sạch băm nhỏ nấu với 2 lít nước, nấu còn nửa lít thuốc, chia uống 2 lần trong ngày).
  • Giúp loại bỏ sạn thận loại Oxalate.
  • Vỏ rễ dùng sắc lấy nước trị đau răng, đau tai,…
  • Rễ tươi của cây chùm ngây non dùng trị nóng sốt, phong thấp, sưng gan và lá lách,…

Vỏ thân cây chùm ngây

  • Trị nóng sốt, đau dạ dày, sâu răng,…
  • Nhiều trường hợp đưa vỏ thân cây chùm ngây vào tử cung để gây giãn nở, phá thai.

Lá cây chùm ngây

  • Giã nát lá đắp lên vết thương giúp trị sưng và nhọt.
  • Lá cũng có thể trộn với mật ong để đắp lên mắt trị sưng đỏ.

Hạt cây chùm ngây

  • Dầu được chế từ hạt chùm ngây trị phong thấp.
  • Hạt chùm ngây giúp trị táo bón, mụn cóc và giun sán.
  • Ngoài ra, hạt chùm ngây còn có tác dụng lọc nước. Hạt có chứa các hợp chất “đa điện giải” tự nhiên có thể dùng làm chất kết tủa để làm trong nước.

Tác dụng chữa bệnh của cây chùm ngây

Sau đây là một số tác dụng của cây chùm ngây trong việc chữa bệnh:

Phòng bệnh ung thư, thoái hóa điểm vàng và xơ nang

Lá của cây chùm ngây có chứa 46 loại chất chống oxy hóa, đặc biệt là vitamin C và vitamin A. Đây là những chất chống oxy hóa vô cùng quan trọng đối với sức khỏe con người. Các chất chống oxy hóa này giúp trung hòa các tác động tàn phá của các gốc tự do, từ đó bảo vệ chúng ta khỏi bệnh ung thư và các bệnh thoái hóa như thoái hóa điểm vàng và bệnh xơ nang.

Tốt cho cơ bắp, sụn, xương, da và máu

Lá của cây chùm ngây rất giàu các axit amin. Nó có chứa 18 axit amin, trong đó có 8 axit amin thiết yếu (ISoleucine, leucine, lysine, methionine, phenylalaine, threonine, tryptohyan, valine) nên loài cây này chứa protein “hoàn hảo” và là một loại cây rất hiếm trong thế giới thực vật.

Phòng ngừa loãng xương

Với hàm lượng canxi và magie phong phú, cây chùm ngây trở thành một trong những loại thực vật có tác dụng tốt cho xương của bạn nếu bạn bổ sung chúng qua ăn uống hoặc dùng để pha trà.

Canxi là dưỡng chất cần thiết để xây dựng xương và răng, còn magiê lại giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Vì cây chùm ngây chứa nhiều cả hai dưỡng chất này này nên nó đặc biệt tốt cho bạn trong việc phòng ngừa bệnh loãng xương và các bệnh về xương khác.

Tốt cho da

Giống cây chùm ngây chứa cytokinin (Moringa YSP) – một loại kích thích tố thực vật tạo ra phân chia tế bào, tăng trưởng, và làm chậm quá trình lão hóa của các tế bào. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy Moringa YSP sản xuất đặc tính chống lão hóa ở người.

Các món ăn từ cây chùm ngây

Sau đây là cách chế biến món ăn từ cây chùm ngây cực đơn giản nhưng rất ngon và bổ dưỡng mà bạn có thể thêm vào thực đơn hàng ngày của gia đình mình.

Canh chùm ngây nấu thịt bò

– Nguyên liệu:

  • 150g rau chùm ngây.
  • 200g bò viên.
  • 2 củ hành tím.
  • Gia vị: muối, tiêu, đường, hạt nêm, dầu ăn.

– Thực hiện:

  • Rau chùm ngây rửa sạch, vớt ra để ráo nước. Bò viên chọn loại vừa, trụng sơ qua nước sôi.
  • Hành tím bóc vỏ, thái lát mỏng.
  • Đun nóng 1 thìa súp dầu ăn trong nồi, cho hành tím vào phi thơm, trút ra bát.
  • Thêm 1 lít nước vào nồi, đun sôi, cho bò viên vào nấu chín, nêm 2 thìa cà phê hạt nêm, 1 thìa cà phê đường, 1 thìa cà phê muối, nếm vừa ăn.
  • Cho tiếp rau chùm ngây vào nồi, nấu khoảng 2 phút là được.
  • Cho hành tím phi vào nồi, tắt bếp.
  • Múc canh ra tô, rắc thêm 1/3 thìa cà phê tiêu lên mặt.

Rau chùm ngây nấu tôm

Rau chùm ngây nấu tôm

Món ngon hấp dẫn rau chùm ngây nấu tôm.

– Nguyên liệu:

  • Rau chùm ngây: 100g, lặt rau, rửa sạch.
  • Tôm tươi: 200g lột vỏ, chẻ lưng, rút chỉ đen, băm nhỏ.
  • Nước dùng: 500 ml.
  • 2-3 cọng hành, băm nhuyễn.
  • Hạt nêm: 1/2 muỗng canh.

– Thực hiện:

  • Hành phi vàng, cho tôm vào xào cùng cho thơm, sau đó đổ nước dùng vào.
  • Đun lửa lớn cho nước sôi bùng lên, tra hạt nêm vừa ăn, thả rau chùm ngây vào, nấu thêm 1 phút rồi nhấc xuống.
  • Dùng nóng.

Canh rau chùm ngây

– Lá của cây chùm ngây dùng nấu canh rất ngọt và bỗ dưỡng, chỉ cần mỗi ngày dùng 2 chén canh rau chùm ngây (tương đương 10g-15g lá khô) sẽ cung cấp được dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể, đặc biệt tốt cho trẻ em suy dinh dưỡng và người cần hồi phục sức khỏe sau quá trình điều trị.

– Canh chùm ngây ăn mát, có vị và cách nấu gần giống canh rau ngót và các loại rau thơm thông thường.

– Lưu ý: Khi nấu canh bằng lá chùm ngây, sau khi sôi mới bỏ rau vào để tránh đun nhiệt độ cao sẽ mất dưỡng chất.

* Ngoài ra, bạn có thể chế biến rau chùm ngây theo những cách sau:

  • Trộn dầu dấm như rau xà lách.
  • Rau chùm ngây xào thịt.
  • Nấu canh với nấm bào ngư hay thịt xay.
  • Làm sinh tố: 20g lá tươi xay chung với 2 muỗng cà phê đường, đá.
  • Xay lá non chùm ngây thành bột pha nước đun sôi để nguổi cho tiện dùng.

Cây chùm ngây sau khi thu hái khỏi cành để thời gian lâu sẽ mất dinh dưỡng vì thế áp dụng công nghệ sấy lạnh sớm hơn 12 giờ sau khi thu hái sẽ đảm bảo giá trị dưỡng chất, nếu phơi khô hoặc sấy sau 12 giờ sẽ mất nhiều giá trị của loại cây này.

Ngoài ra, có thể sấy khô để dùng uống thay trà cũng rất tốt cho sức khỏe. Vì thế hiện nay có nhiều loại trà kết hợp sử dụng lá và thân cây chùm ngây hoặc dùng trà chùm ngây nguyên chất nấu uống thay nước hàng ngày.

Những lưu ý khi sử dụng cây chùm ngây

Cũng như các loại thực phẩm khác, dù tốt đến đâu chùm ngây cũng không thể là “thần dược” và không được sử dụng bừa bãi, nếu lạm dụng sẽ đem lại những hậu quả không tốt cho sức khỏe. Khi sử dụng chùm ngây làm thực phẩm cho gia đình, các bà nội trợ nên lưu ý những điều sau đây:

Không nên ăn quá nhiều chùm ngây

Vì loại cây này rất nhiều dưỡng chất, hàm lượng vitamin C và canxi có trong lá dùng làm thực phẩm rất cao, nên nếu ăn quá nhiều rau chùm ngây có thể dẫn đến thừa vitamin C, thừa canxi, gây những hậu quả xấu cho sức khỏe.

Không nên ăn chùm ngây vào buổi tối

Vitamin C có trong chùm ngây có thể khiến thần kinh của bạn hưng phấn vào lúc bạn cần nghỉ ngơi, vì thế không nên ăn rau chùm ngây buổi tối để tránh bị mất ngủ.

Phụ nữ mang thai không ăn chùm ngây

Phụ nữ mang thai không nên dùng rau chùm ngây và các chế phẩm từ chùm ngây. Khi có thai, hormon thai nghén là progesterone bài tiết làm mềm tử cung khiến cơ tử cung không co bóp. Còn alpha-sitosterol trong rau chùm ngây gây co cơ trơn tử cung và làm sẩy thai. Chính vì thế, phụ nữ có thai, nhất là người đang mang thai giai đoạn đầu không nên sử dụng chùm ngây để giữ an toàn cho thai nhi và bà mẹ.

Với những chia sẻ về cây chùm ngây và tác dụng thần kỳ trên giúp các bạn biết được những tác dụng thần kỳ trong việc chữa bệnh của cây chùm ngây cũng như biết cách sử dụng đảm bảo chất lượng tác dụng của cây chùm ngây để mang lại hiệu quả tốt nhất cho người sử dụng.